🌍 Tuhan Sem: Mengapa “Allah” Kekal Sebagai Nama Semitik bagi Tuhan

Sem ialah salah seorang daripada tiga anak Nabi Nuh. Menurut kitab Kejadian 10–11, beliau merupakan nenek moyang beberapa bangsa kuno di Timur Dekat. Yang penting, Nabi Ibrahim berasal daripada keturunan Sam (Kejadian 11:10–26).

📜 Apabila Bible bahasa Inggeris menggunakan perkataan “God,” ia sebenarnya menggunakan perkataan yang sama sekali tidak mempunyai sejarah Semitik. Perkataan God berasal daripada rumpun bahasa Jermanik, daripada bahasa Inggeris Lama god, yang berkaitan dengan perkataan Jerman Gott. Perkataan ini memasuki teks Bible hanya melalui proses terjemahan. Namun, dalam kalangan bangsa-bangsa Semitik sendiri — keturunan Sem — satu nama yang sangat berbeza telah bertahan selama ribuan tahun.

Nama itu ialah Allah.

🔤 Kesinambungan Linguistik

Semua bahasa Semitik berkongsi akar kata yang sama bagi Tuhan: ʔ-L-H.

* Dalam bahasa Arab: Allah — daripada al-Ilah, secara harfiah bermaksud “Tuhan” — merupakan nama yang digunakan secara umum. Ia digunakan oleh Muslim Arab, Kristian Arab dan Yahudi Arab sehingga hari ini.

* Dalam bahasa Aram, bahasa yang dituturkan oleh Jesus: Elah atau Alaha (ܐܠܗܐ). Perkataan ini terdapat dalam Peshitta serta dalam kitab Daniel dan Ezra.

* Dalam bahasa Ibrani Biblikal: Eloah (אלוה) dalam bentuk tunggal, Elohim (אלוהים) dalam bentuk jamak keagungan, dan El (אל).

* Dalam bahasa Kanaan dan inskripsi Semitik purba: El dan Ilah.

Dari segi fonetik dan morfologi, Allah, Alaha dan Eloah merupakan perkataan serumpun yang disebut melalui dialek bahasa-bahasa bersaudara. Ia adalah kata-kata kognat, bukannya nama-nama yang berbeza.

Sebaliknya, perkataan God tidak mempunyai kata kognat dalam mana-mana bahasa Semitik. Ia tidak dapat ditemukan dalam kitab suci Ibrani, Aram atau Arab dalam bahasa asalnya. Ia merupakan perkataan pengganti dari Eropah Utara yang digunakan oleh para penterjemah untuk pembaca berbahasa Inggeris.

Sebab itulah hari ini, dari Maghribi hingga Iraq, dari Syria hingga Yaman, sama ada di masjid ataupun di gereja Kristian Arab di Nazareth atau Beirut, anda akan mendengar perkataan Allah. Ia merupakan nama Semitik asli yang masih hidup dan digunakan. Perkataan “God” hanya digunakan apabila masyarakat yang sama bertutur dalam bahasa Inggeris.

📖 Asas Teologi: Kejadian 9:26

Fakta linguistik ini diberikan suatu kerangka teologi pada bahagian awal Bible:

“Lalu katanya: Terpujilah TUHAN, Allah Sem…” — Kejadian 9:26

Ayat ini merupakan asas penting. Selepas Banjir Besar, Nuh secara khusus menyebut dua pihak dalam berkatnya: TUHAN dan Sem.

Teks tersebut tidak mengatakan bahawa TUHAN ialah Tuhan Yafet (bangsa-bangsa Indo-Eropah, yang daripadanya penutur bahasa Inggeris berasal) atau Tuhan Ham. Sebaliknya, teks itu secara jelas mengenal pasti-Nya sebagai Tuhan Sem — Elohei Shem.

Sem ialah bapa kepada bangsa-bangsa Semitik: Elam, Asyur, Kasdim, Ibrani, Aram dan Arab. Jadual Bangsa-Bangsa dalam Kejadian 10 menelusuri semua bangsa ini kembali kepadanya.

Dari sudut teologi, ayat ini menetapkan tiga prinsip:

1️⃣ 1. Pengenalan Diri Ilahi: Nama perjanjian YHWH (diterjemahkan sebagai TUHAN) memilih untuk mengaitkan diri-Nya secara kekal dengan keturunan Sem. Dia bukanlah tuhan Indo-Eropah yang bersifat umum; Dia ialah Tuhan suku dan perjanjian bagi keluarga Semitik.

2️⃣ 2. Pemeliharaan Nama: Jika Dia ialah Tuhan Sem, kita seharusnya menjangkakan nama-Nya yang sebenar dipelihara dalam kalangan keturunan Sem. Dan demikianlah yang berlaku. Akar Semitik ʔ-L-H telah kekal dalam kitab suci Ibrani, dalam bahasa Aram yang dituturkan oleh Jesus, dan paling meluas pada hari ini dalam bahasa Arab sebagai Allah. Pemeliharaan ini bukan berlaku dalam dunia Jermanik, tetapi dalam dunia Semitik.

3️⃣ 3. Berkat Sem ialah Pemeliharaan Monoteisme Murni: Berkat Nuh ialah bahawa pengetahuan tentang Tuhan Yang Esa akan kekal bersama Sem. Hakikat bahawa 2,000 tahun selepas Jesus, lebih 400 juta orang Arab — termasuk lebih 15 juta Kristian Arab — masih berdoa kepada Allah dan bukannya menggunakan perkataan yang berasal daripada tradisi bahasa Norse atau Jermanik, merupakan penggenapan berkat tersebut. Nama itu tidak perlu diterjemahkan kerana ia tidak pernah hilang.

Ringkasnya, Kejadian 9:26 menjelaskan mengapa kesinambungan linguistik ini wujud. Tuhan berjanji untuk menjadi Tuhan Sem, maka nama bagi Tuhan yang dimiliki oleh anak-anak Sem — El / Eloah / Alaha / Allah — ialah nama yang terus bertahan.

Apabila seorang Kristian Arab menyebut Allah, dan seorang nabi Ibrani menyebut Eloah, mereka menyeru Tuhan Sem dengan nama yang telah digunakan oleh keturunan Sem sejak dahulu. Perkataan Inggeris “God” merupakan terjemahan yang muncul kemudian bagi anak-anak Yafet, supaya mereka juga dapat memahami siapa Tuhan Sem.

🌍 Sam, Ham dan Yafits: Bagaimana Tradisi Lama Menelusuri Asal-Usul Bangsa Selepas Nuh

📜 Tiga Anak Nuh dan Bangsa-Bangsa Dunia

Menurut tradisi yang berasaskan kisah dalam Kitab Kejadian, manusia selepas banjir besar berkembang melalui tiga anak Nabi Nuh: Sam (Shem), Ham dan Yafits (Japheth). Kitab Kejadian 10, yang sering disebut sebagai Table of Nations atau “Jadual Bangsa-Bangsa”, menyenaraikan keturunan mereka dan menghubungkannya dengan pelbagai bangsa serta wilayah dunia purba.

Dalam tradisi Yahudi, Kristian dan kemudian sebahagian karya sejarah Islam, ketiga-tiga tokoh ini bukan sekadar dilihat sebagai individu, tetapi juga sebagai nenek moyang simbolik kepada kelompok-kelompok besar manusia.

🐪 Sam dan Bangsa Arab

Sam secara tradisional dikaitkan dengan bangsa-bangsa di Asia Barat atau Timur Tengah. Daripada namanya muncul istilah moden “Semitik”, yang digunakan terutama dalam bidang linguistik untuk keluarga bahasa seperti Arab, Ibrani, Aram dan bahasa-bahasa Semitik lain.

Dalam tradisi genealogi, bangsa Arab sering ditempatkan dalam keturunan Sam. Kitab Kejadian 10:22 menyebut antara anak Sam ialah Elam, Asyur, Arpakhsyad, Lud dan Aram.

Tradisi Abrahamik kemudian menghubungkan sebahagian besar bangsa Arab dengan Ishmael, anak Abraham, sementara Abraham sendiri ditelusuri melalui garis keturunan Sam. Oleh sebab itu, dalam kerangka genealogi tradisional, ungkapan “Sam adalah nenek moyang bangsa Arab” mempunyai asas dalam tradisi lama, walaupun ia tidak boleh dianggap sebagai kesimpulan genetik moden tentang asal-usul semua orang Arab.

🏛️ Yafits dan Bangsa Romawi

Yafits pula secara tradisional dikaitkan dengan bangsa-bangsa di kawasan utara dan barat dunia yang dikenali oleh penulis zaman dahulu.

Kitab Kejadian 10 menghubungkan keturunannya dengan nama-nama seperti Gomer, Magog, Madai, Yawan, Tubal, Mesekh dan Tiras. Yawan (Javan) biasanya dikaitkan dengan bangsa Yunani atau dunia Ionia.

Kerana dunia Yunani kemudian mempunyai hubungan yang sangat rapat dengan dunia Romawi, sebahagian tradisi sejarah zaman pertengahan turut meletakkan bangsa Romawi dalam lingkungan keturunan Yafits.

Namun, kenyataan “Yafits adalah nenek moyang Romawi” lebih tepat difahami sebagai tradisi genealogi lama, bukan fakta sejarah atau genetik yang dapat dibuktikan secara langsung. Bangsa Romawi sendiri terbentuk daripada pelbagai masyarakat di Itali dan Mediterranean.

🌍 Ham dan Habasyah

Ham secara tradisional dikaitkan dengan beberapa bangsa di Afrika dan kawasan sekitarnya. Kitab Kejadian 10:6 menyebut anak-anak Ham sebagai Kush, Misraim, Put dan Kanaan.

Kush mempunyai hubungan yang sangat penting dalam persoalan ini. Dalam sumber-sumber kuno, Kush biasanya dikaitkan dengan wilayah di selatan Mesir, terutama Nubia dan kawasan yang kini merangkumi Sudan serta bahagian Afrika Timur.

Dalam tradisi Arab dan Islam, istilah Habasyah pula merujuk terutama kepada wilayah Abyssinia, khususnya kawasan Ethiopia dan Eritrea hari ini. Oleh itu, karya-karya genealogi tradisional sering menghubungkan masyarakat Habasyah dengan keturunan Ham, khususnya melalui Kush.

Atas dasar ini muncul rumusan tradisional bahawa “Ham adalah nenek moyang Habasyah.”

🧬 Tradisi Genealogi Bukan Peta Genetik Moden

Walau bagaimanapun, pembaca moden perlu membezakan antara genealogi keagamaan zaman dahulu dengan kajian sejarah, linguistik, arkeologi dan genetik moden.

Pembahagian manusia kepada keturunan Sam, Ham dan Yafits merupakan cara masyarakat dahulu memahami hubungan antara bangsa-bangsa yang mereka kenali. Ia tidak bermaksud bahawa setiap orang Arab secara biologi berasal hanya daripada Sam, setiap orang Romawi hanya daripada Yafits, atau setiap orang Habasyah hanya daripada Ham.

Masyarakat manusia telah berhijrah, berkahwin campur dan berinteraksi selama ribuan tahun. Identiti seperti Arab, Romawi dan Habasyah juga berkembang melalui proses sejarah yang panjang dan kompleks.

📌 Kesimpulan

Dalam kerangka genealogi tradisional Abrahamik, gambaran ringkasnya boleh dinyatakan seperti berikut:

Sam → bangsa-bangsa Semitik → termasuk garis keturunan Arab

Yafits → bangsa-bangsa utara dan dunia Yunani → dalam sebahagian tradisi dikaitkan dengan Romawi

Ham → Kush dan bangsa-bangsa Afrika → dalam tradisi dikaitkan dengan Habasyah

Dengan demikian, ungkapan “Sam nenek moyang Arab, Yafits nenek moyang Romawi dan Ham nenek moyang Habasyah” memang mencerminkan suatu tradisi genealogi yang sangat tua. Namun, ia lebih tepat dibaca sebagai peta bangsa menurut tradisi dunia kuno, bukannya sebagai peta etnik atau genetik manusia menurut sains moden.