📖 Maḥmad dan Ḥemdat/Hemed: Keinginan, Tempat Suci dan Harapan Kenabian dalam Yehezkiel 24 dan Hagai 2:7

🌿 1. Pengenalan: Akar Perkataan Ḥ-M-D

Dalam bahasa Ibrani, akar perkataan Ḥ-M-D (ח-מ-ד) membawa maksud sesuatu yang diingini, disayangi, dihargai, atau dianggap sangat berharga.

Perkataan daripada akar ini muncul dalam pelbagai bahagian Bible Ibrani, termasuk dalam hukum yang melarang manusia mengingini hak milik orang lain.

Sebagai contoh, dalam Keluaran 20:17, ungkapan lo taḥmod bermaksud “jangan mengingini”.

Akar perkataan yang sama juga digunakan untuk menggambarkan pokok yang menarik dan menyenangkan dalam Kitab Kejadian, serta sesuatu yang sangat berharga dalam tulisan para nabi.

Dua bahagian Bible yang menarik untuk dibandingkan ialah Yehezkiel 24 dan Hagai 2:7.

Kedua-duanya menggunakan perkataan daripada akar Ḥ-M-D dalam konteks tempat suci, kehilangan sesuatu yang disayangi, dan harapan terhadap masa depan.

Ayat-ayat ini juga membuka ruang kepada pelbagai tafsiran dalam tradisi Yahudi, Kristian dan Islam.

⸻

🏛️ 2. Yehezkiel 24: Maḥmad sebagai Lambang Kehilangan

Dalam Yehezkiel 24:16, Tuhan berfirman kepada Nabi Yehezkiel:

Hinneni loqeah mimmeḵa et-maḥmad ‘enekha.

Maksudnya:

“Sesungguhnya, Aku akan mengambil daripadamu sesuatu yang menjadi kesayangan matamu.”

Dalam ayat ini, perkataan maḥmad merujuk kepada isteri Nabi Yehezkiel yang sangat disayanginya.

Kemudian, dalam Yehezkiel 24:21, Tuhan berfirman:

Hinneni meḥallel et-miqdashi… maḥmad ‘enekhem.

Maksudnya:

“Sesungguhnya, Aku akan mencemarkan tempat suci-Ku… yang menjadi kesayangan matamu.”

Kali ini, perkataan maḥmad digunakan untuk menggambarkan Bait Suci di Jerusalem.

Perhatikan persamaan yang menarik ini.

Dalam ayat pertama, maḥmad merujuk kepada isteri Nabi Yehezkiel.

Dalam ayat kedua, perkataan yang sama merujuk kepada Bait Suci yang sangat disayangi oleh bangsa Israel.

Kematian isteri Nabi Yehezkiel dijadikan lambang kepada kemusnahan Bait Suci Jerusalem yang bakal berlaku.

Melalui peristiwa ini, Tuhan menyampaikan satu pengajaran penting kepada bangsa Israel.

Walaupun Bait Suci merupakan tempat yang sangat dihormati dan disayangi, ia tetap boleh dimusnahkan apabila Tuhan menjatuhkan hukuman terhadap umat-Nya.

Dalam konteks Yehezkiel 24, perkataan maḥmad membawa tiga pengertian utama:

1. Kasih sayang yang mendalam: Sesuatu yang paling berharga dalam kehidupan seseorang.

2. Tempat suci yang tidak terlepas daripada hukuman: Walaupun sesuatu tempat dianggap suci, ia tetap tertakluk kepada kehendak Tuhan.

3. Pengalaman nabi sebagai pengajaran: Kehidupan peribadi Nabi Yehezkiel menjadi lambang kepada nasib yang bakal menimpa bangsanya.

Namun begitu, perlu dijelaskan bahawa perkataan maḥmad dalam Yehezkiel 24 tidak secara langsung merujuk kepada nama seorang nabi atau tokoh yang akan datang.

Dalam konteks asalnya, perkataan tersebut menggambarkan seseorang atau sesuatu yang sangat disayangi.

⸻

🌍 3. Hagai 2:7: Ḥemdat/Hemed dan Harapan Masa Depan

Kitab Hagai ditulis dalam suasana ketika masyarakat Yahudi sedang membina semula Bait Suci Kedua selepas kepulangan mereka daripada pembuangan di Babylon.

Dalam Hagai 2:7, Tuhan berfirman:

Vehir‘ashti et-kol-hagoyim uva’u ḥemdat kol-hagoyim.

Maksudnya:

“Aku akan menggoncangkan segala bangsa, dan segala yang diingini atau berharga daripada bangsa-bangsa itu akan datang.”

Perkataan penting dalam ayat ini ialah ḥemdat (חֶמְדַּת).

Perkataan tersebut berasal daripada akar Ibrani Ḥ-M-D, iaitu akar yang sama dengan perkataan maḥmad dalam Yehezkiel.

Walaupun kedua-duanya mempunyai hubungan bahasa, penggunaannya dalam kedua-dua kitab membawa maksud yang berbeza mengikut konteks.

Dalam sejarah tafsiran Bible, terdapat dua pandangan utama mengenai maksud ḥemdat kol-hagoyim.

📚 A. Tafsiran Pertama: Harta Berharga daripada Segala Bangsa

Menurut tafsiran ini, perkataan ḥemdat merujuk kepada sesuatu yang diingini atau dianggap berharga.

Walaupun perkataan tersebut berbentuk kata nama abstrak, ia juga boleh digunakan untuk merujuk kepada benda-benda berharga secara berkumpulan.

Oleh itu, ramai penterjemah Bible moden memahami ungkapan ḥemdat kol-hagoyim sebagai:

“Segala harta berharga daripada bangsa-bangsa.”

Dalam tafsiran ini, ayat tersebut menggambarkan kekayaan daripada pelbagai bangsa yang akan dibawa ke Bait Suci yang dibina semula.

Tafsiran ini disokong oleh dua perkara penting.

Pertama, perkataan Ibrani ūḇāʾū bermaksud “mereka akan datang”, iaitu kata kerja dalam bentuk jamak.

Ini menunjukkan bahawa perkara yang datang itu boleh difahami sebagai banyak benda, bukannya seorang individu sahaja.

Kedua, ayat berikutnya, Hagai 2:8, menyebut:

“Perak itu milik-Ku dan emas itu milik-Ku, demikianlah firman TUHAN semesta alam.”

Oleh itu, berdasarkan susunan bahasa dan konteks ayat, tafsiran yang merujuk kepada kekayaan atau harta berharga dianggap lebih kuat oleh ramai sarjana Bible moden.

✝️ B. Tafsiran Kedua: Seorang Tokoh yang Dinantikan

Tafsiran kedua memahami ungkapan ḥemdat kol-hagoyim sebagai:

“Dia yang menjadi keinginan segala bangsa.”

Terjemahan Bible King James Version menggunakan ungkapan:

“And the desire of all nations shall come.”

Maksudnya:

“Dan yang menjadi keinginan segala bangsa akan datang.”

Dalam tradisi Kristian, ungkapan ini sering ditafsirkan sebagai nubuat mengenai kedatangan Jesus Christ atau Nabi Isa.

Menurut tafsiran tersebut, Jesus merupakan tokoh yang dinantikan oleh bangsa-bangsa dan kedatangannya membawa kemuliaan yang lebih besar kepada Bait Suci Kedua.

Pandangan ini turut dikaitkan dengan Hagai 2:9:

“Kemuliaan rumah yang kemudian ini akan lebih besar daripada kemuliaan rumah yang terdahulu.”

Dalam pemahaman Kristian tradisional, kemuliaan tersebut dikaitkan dengan kehadiran Jesus di Bait Suci.

Walau bagaimanapun, dari sudut kajian bahasa Ibrani dan konteks sejarah, tafsiran yang merujuk kepada harta berharga daripada segala bangsa mempunyai sokongan tatabahasa yang lebih kuat.

Tafsiran mengenai seorang tokoh yang dinantikan pula merupakan tafsiran keagamaan yang berkembang dalam tradisi Kristian.

⸻

🕋 4. Perbandingan dengan Islam: Hubungan Ḥ-M-D dengan Muhammad dan Ahmad

Perbandingan antara bahasa Ibrani dan bahasa Arab membuka satu lagi ruang perbincangan yang menarik.

Kedua-dua bahasa ini tergolong dalam keluarga bahasa Semitik.

Dalam bahasa Ibrani, akar Ḥ-M-D (ח-מ-ד) berkaitan dengan sesuatu yang diingini, disayangi atau dianggap berharga.

Dalam bahasa Arab pula, akar Ḥ-M-D (ح-م-د) berkaitan dengan pujian dan sifat terpuji.

Daripada akar bahasa Arab ini lahir dua nama penting:

* Muhammad (مُحَمَّد): Orang yang sangat dipuji atau banyak menerima pujian.

* Ahmad (أَحْمَد): Orang yang lebih terpuji atau paling terpuji.

Dalam al-Quran, Surah al-Saff 61:6, Nabi Isa menyampaikan berita gembira mengenai kedatangan seorang rasul selepas baginda.

Allah berfirman:

وَمُبَشِّرًا بِرَسُولٍ يَأْتِي مِن بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ

Maksudnya:

“Dan aku membawa berita gembira tentang kedatangan seorang rasul selepas aku, yang namanya Ahmad.”

Ayat ini menjadi asas penting dalam kepercayaan Islam bahawa Nabi Isa telah menyampaikan berita mengenai kedatangan Nabi Muhammad.

Hubungan dengan Hagai 2:7

Sesetengah penulis dan pendakwah Islam melihat persamaan antara perkataan Ibrani ḥemdat dengan nama Ahmad dan Muhammad.

Mereka mengemukakan kemungkinan bahawa ungkapan “yang menjadi keinginan segala bangsa” dalam Hagai 2:7 boleh ditafsirkan sebagai petunjuk simbolik kepada kedatangan Nabi Muhammad.

Menurut pendekatan ini, Nabi Muhammad bukan sahaja membawa risalah kepada bangsa Arab, tetapi kepada seluruh manusia.

Hal ini dianggap selari dengan gambaran tentang sesuatu yang dinantikan oleh segala bangsa.

Walau bagaimanapun, tafsiran ini tidak bermaksud bahawa perkataan Ibrani ḥemdat secara langsung ialah nama Muhammad.

Sebaliknya, ia merupakan satu pendekatan perbandingan teologi yang menghubungkan persamaan akar perkataan dengan peranan kenabian Nabi Muhammad.

Hubungan dengan Jerusalem dan Peristiwa Isra’

Satu lagi aspek yang menarik ialah hubungan antara Nabi Muhammad dengan Jerusalem.

Dalam tradisi Islam, Nabi Muhammad melakukan perjalanan malam yang dikenali sebagai al-Isra’, dari Masjidil Haram di Makkah ke Masjid al-Aqsa.

Peristiwa ini disebut dalam Surah al-Isra’ 17:1.

Jerusalem juga mempunyai kedudukan penting dalam sejarah Islam kerana ia berkaitan dengan kiblat pertama umat Islam.

Dalam konteks ini, sesetengah pentafsir Islam menghubungkan tiga perkara:

Pertama, Yehezkiel 24 menggambarkan Bait Suci Jerusalem sebagai maḥmad, iaitu sesuatu yang sangat disayangi tetapi kemudian dimusnahkan.

Kedua, Hagai 2:7 menyebut ḥemdat, sesuatu yang diingini atau berharga, dalam konteks pemulihan kemuliaan Bait Suci.

Ketiga, Nabi Muhammad, yang namanya berasal daripada akar Arab Ḥ-M-D, mempunyai hubungan penting dengan Jerusalem melalui peristiwa Isra’.

Melalui pendekatan ini, kedua-dua kitab tersebut boleh dibaca secara simbolik sebagai sebahagian daripada sejarah panjang kesucian Jerusalem.

Namun, perlu dibezakan antara tafsiran simbolik dengan maksud asal teks.

Dari sudut bahasa, akar Ibrani Ḥ-M-D membawa maksud keinginan atau sesuatu yang berharga, manakala akar Arab Ḥ-M-D membawa maksud pujian.

Walaupun kedua-duanya mempunyai persamaan bunyi dan huruf serta kemungkinan hubungan sejarah dalam keluarga bahasa Semitik, maknanya tidak sama sepenuhnya.

Oleh itu, hubungan antara Hagai 2:7 dengan Nabi Muhammad lebih sesuai difahami sebagai tafsiran teologi Islam, bukannya terjemahan langsung daripada bahasa Ibrani.

Dalam kajian akademik, pendekatan seperti ini dikenali sebagai pembacaan semula sesuatu teks berdasarkan kepercayaan dan tradisi agama yang muncul kemudian.

⸻

🔎 5. Tiga Tahap Keinginan: Kehilangan, Penantian dan Penggenapan

Apabila Yehezkiel 24 dan Hagai 2 dibaca bersama, kedua-duanya boleh membentuk satu gambaran teologi yang menarik mengenai kehilangan, harapan dan pemulihan.

🏚️ A. Sesuatu yang Disayangi Telah Hilang — Yehezkiel

Dalam Yehezkiel 24, Bait Suci Jerusalem digambarkan sebagai sesuatu yang sangat disayangi.

Namun, Tuhan mengumumkan bahawa tempat suci tersebut akan dimusnahkan.

Pengajaran utamanya ialah manusia tidak boleh menganggap bahawa sesuatu tempat suci akan sentiasa dilindungi tanpa mengira perbuatan mereka.

Kesucian sesuatu tempat tidak menjadikannya kebal daripada hukuman Tuhan.

Dalam konteks ini, maḥmad melambangkan sesuatu yang amat berharga tetapi akhirnya hilang.

🌅 B. Sesuatu yang Dinantikan Akan Datang — Hagai

Dalam Hagai 2, suasananya berbeza.

Bangsa Israel sedang membina semula Bait Suci selepas mengalami kemusnahan dan pembuangan.

Tuhan menjanjikan bahawa kemuliaan rumah yang kemudian akan menjadi lebih besar daripada yang terdahulu.

Ungkapan ḥemdat kol-hagoyim menjadi sebahagian daripada janji pemulihan tersebut.

Dalam konteks asal, ia boleh merujuk kepada harta berharga daripada segala bangsa.

Namun, dalam tafsiran keagamaan yang berkembang kemudian, ungkapan itu turut dikaitkan dengan kedatangan seorang tokoh yang dinantikan.

Dengan demikian, Hagai menggambarkan harapan selepas kehilangan.

📜 C. Sesuatu yang Ditafsirkan Mengikut Harapan Agama

Sepanjang sejarah, masyarakat beragama membaca ayat-ayat ini berdasarkan kepercayaan masing-masing.

Dalam tradisi Yahudi, Hagai 2:7 lazimnya difahami dalam konteks pemulihan Bait Suci dan kemuliaan Tuhan, walaupun harapan terhadap zaman Mesias juga menjadi sebahagian daripada pemikiran Yahudi yang lebih luas.

Dalam tradisi Kristian, ungkapan “keinginan segala bangsa” sering dikaitkan dengan Jesus Christ sebagai Mesias yang dinantikan.

Dalam sebahagian tafsiran Islam pula, persamaan antara ḥemdat dengan Ahmad dan Muhammad digunakan untuk mencadangkan hubungan simbolik dengan Nabi Muhammad.

Ketiga-tiga pendekatan ini menunjukkan bagaimana teks yang sama boleh diberikan makna teologi yang berbeza oleh masyarakat yang berlainan.

Namun, tafsiran tersebut perlu dibezakan daripada maksud asal teks berdasarkan bahasa dan sejarah penulisannya.

⸻

🌿 6. Kesimpulan: Jerusalem, Tempat Suci dan Harapan Kenabian

Perkataan maḥmad dalam Yehezkiel 24 dan ḥemdat dalam Hagai 2:7 berasal daripada akar bahasa Ibrani yang sama, iaitu Ḥ-M-D.

Kedua-duanya berkaitan dengan sesuatu yang diingini, disayangi atau dianggap sangat berharga.

Namun, penggunaannya membawa penekanan yang berbeza.

Dalam Yehezkiel, maḥmad menggambarkan kehilangan sesuatu yang sangat disayangi, termasuk Bait Suci Jerusalem.

Dalam Hagai, ḥemdat muncul dalam janji Tuhan mengenai pemulihan dan kemuliaan Bait Suci.

Dalam tradisi Kristian, ungkapan Hagai 2:7 kemudian ditafsirkan sebagai merujuk kepada kedatangan Jesus.

Sementara itu, dalam sebahagian tafsiran Islam, persamaan akar perkataan tersebut dengan nama Ahmad dan Muhammad membuka ruang kepada satu pembacaan teologi yang menghubungkan Nabi Muhammad dengan sejarah kesucian Jerusalem.

Walaupun hubungan ini bukan bukti bahasa yang menunjukkan bahawa Hagai secara langsung menyebut nama Muhammad, ia tetap menjadi satu bidang perbandingan yang menarik dalam kajian agama Abrahamik.

Dari sudut teologi perbandingan, Yehezkiel menggambarkan kehilangan tempat suci yang disayangi, manakala Hagai membawa harapan terhadap pemulihan kemuliaannya.

Dalam sejarah yang lebih panjang, Jerusalem terus menjadi kota yang mempunyai kedudukan istimewa bagi penganut Yahudi, Kristian dan Islam.

Bagi umat Islam, hubungan Nabi Muhammad dengan Jerusalem melalui peristiwa Isra’ memberikan dimensi tambahan kepada sejarah kesucian kota tersebut.

Akhirnya, perbandingan antara Maḥmad, Ḥemdat, Ahmad dan Muhammad memperlihatkan bagaimana bahasa, sejarah dan kepercayaan boleh bertemu dalam satu perbincangan teologi.

Jerusalem bukan sekadar sebuah kota bersejarah. Ia juga menjadi lambang kehilangan, kerinduan, pemulihan dan harapan keagamaan bagi tiga tradisi Abrahamik.