🌍 ISRAEL RAYA VS. PERJANJIAN ABRAHAM: PERBANDINGAN DARI SUDUT TEOLOGI

1. Pengenalan

Konsep Israel Raya (Greater Israel) berasal daripada tafsiran terhadap janji Tuhan kepada Nabi Abraham (Ibrahim) dalam Bible, khususnya Kejadian 15:18:

“Kepada keturunanmu Aku berikan negeri ini, dari sungai Mesir sampai ke sungai yang besar itu, sungai Efrat.”

Dalam sesetengah aliran Yahudi dan Kristian Zionis, ayat ini dianggap sebagai janji Tuhan yang kekal bahawa tanah tersebut merupakan hak milik keturunan Israel melalui Nabi Ishak dan Nabi Yakub.

Namun, dari sudut pandangan teologi Islam, Perjanjian Abraham mempunyai maksud yang lebih luas. Ia bukan sekadar berkaitan pemilikan tanah, tetapi juga tentang keimanan, keturunan para nabi dan penyebaran agama tauhid kepada seluruh manusia.

Menurut tafsiran Islam ini, janji Tuhan kepada Abraham turut diteruskan melalui keturunan Nabi Ismail dan mencapai kemuncaknya dengan kedatangan Nabi Muhammad SAW.

Dengan kata lain, Perjanjian Abraham bukan hanya mengenai sempadan wilayah, tetapi juga mengenai warisan agama tauhid yang dibawa kepada seluruh umat manusia.

⸻

2. Janji Tanah: Dari Sungai Nil hingga Sungai Efrat

Dalam Kejadian 15:18, Tuhan menjanjikan kepada keturunan Abraham sebuah wilayah yang terbentang dari sungai Mesir hingga Sungai Efrat di Mesopotamia.

Wilayah yang disebut dalam ayat ini meliputi kawasan yang sangat luas di Timur Tengah.

Pandangan Zionis dan Kristian Zionis

Dalam tafsiran tertentu yang menyokong konsep Israel Raya, janji ini dianggap sebagai pemberian tanah oleh Tuhan kepada keturunan Israel.

Oleh sebab itu, ada pihak yang berpendapat bahawa wilayah Israel sepatutnya meliputi kawasan yang jauh lebih luas daripada sempadan negara Israel pada hari ini.

Namun, perlu difahami bahawa bukan semua orang Yahudi atau penganut Kristian menerima tafsiran politik dan wilayah seperti ini.

Pandangan Teologi Islam

Dari sudut tafsiran Islam yang menghubungkan janji tersebut dengan sejarah kekhalifahan, terdapat satu perkara yang menarik.

Kerajaan Israel purba tidak pernah menguasai keseluruhan wilayah yang terbentang dari Sungai Nil hingga Sungai Efrat secara berterusan.

Sebaliknya, selepas kedatangan Islam, kerajaan-kerajaan Islam berjaya menguasai wilayah yang sangat luas, termasuk kawasan Mesir, Syam dan Mesopotamia.

Nabi Muhammad SAW berasal daripada keturunan Nabi Ismail, putera sulung Nabi Ibrahim.

Oleh itu, sesetengah penulis Islam melihat perkembangan wilayah pemerintahan Islam sebagai satu kemungkinan penggenapan sejarah terhadap janji tanah yang diberikan kepada keturunan Abraham.

Walau bagaimanapun, hubungan ini merupakan tafsiran teologi, bukan bukti bahawa semua wilayah tersebut secara khusus diwariskan kepada keturunan Ismail.

Dalam tafsiran ini, janji Tuhan kepada Abraham dilihat mempunyai hubungan dengan sejarah umat Islam, bukan hanya sejarah bangsa Israel.

⸻

3. Janji Berkat kepada Seluruh Bangsa

Selain menjanjikan tanah, Tuhan juga memberikan satu lagi janji penting kepada Abraham.

Dalam Kejadian 22:18, Tuhan berfirman:

“Oleh keturunanmulah semua bangsa di bumi akan mendapat berkat.”

Janji ini menunjukkan bahawa berkat yang diberikan kepada Abraham tidak semestinya terbatas kepada satu bangsa sahaja.

Pandangan Yahudi dan Kristian

Dalam tradisi Yahudi, janji ini sering dikaitkan dengan peranan bangsa Israel dalam membawa pengetahuan tentang Tuhan kepada dunia serta harapan terhadap kedatangan Mesias.

Dalam agama Kristian pula, janji tersebut ditafsirkan sebagai sesuatu yang digenapi melalui kedatangan Jesus Christ (Nabi Isa), yang dipercayai membawa keselamatan kepada seluruh manusia.

Pandangan Islam

Dalam Islam, Nabi Muhammad SAW diutus bukan hanya kepada bangsa Arab, tetapi kepada seluruh umat manusia.

Al-Quran menyatakan dalam Surah al-Anbiya, ayat 107:

“Dan tidaklah Kami mengutus engkau (wahai Muhammad), melainkan untuk menjadi rahmat bagi seluruh alam.”

Ayat ini menunjukkan bahawa risalah Nabi Muhammad bersifat sejagat.

Baginda menyeru manusia supaya menyembah Tuhan Yang Maha Esa, sebagaimana yang diajarkan oleh Nabi Ibrahim.

Oleh itu, dari sudut pandangan Islam, kedatangan Nabi Muhammad boleh difahami sebagai kesinambungan janji Tuhan kepada Abraham bahawa melalui keturunannya, seluruh bangsa akan menerima berkat.

Islam melihat risalah Nabi Muhammad sebagai pemulihan agama tauhid Nabi Ibrahim untuk seluruh manusia, tanpa mengira bangsa atau keturunan.

⸻

4. Anak yang Hampir Dikorbankan: Ismail atau Ishak?

Salah satu perbezaan penting antara tradisi Yahudi, Kristian dan Islam ialah identiti anak Abraham yang diperintahkan Tuhan untuk dikorbankan.

Pandangan Yahudi dan Kristian

Menurut Kejadian 22, anak yang hampir dikorbankan ialah Ishak.

Dalam tradisi Yahudi, peristiwa ini dikenali sebagai Akedah, iaitu pengikatan Ishak.

Peristiwa tersebut dianggap sebagai ujian besar terhadap keimanan Abraham dan mempunyai kedudukan penting dalam sejarah agama Yahudi.

Pandangan Islam

Al-Quran menceritakan peristiwa pengorbanan ini dalam Surah as-Saffat, ayat 99–113.

Walaupun nama anak tersebut tidak disebut secara langsung, tafsiran Islam yang dominan mengenal pasti anak itu sebagai Nabi Ismail.

Salah satu hujahnya ialah susunan cerita dalam al-Quran.

Pertama, Abraham menerima berita gembira tentang seorang anak yang penyabar.

Kemudian, anak tersebut diuji melalui perintah pengorbanan.

Selepas peristiwa itu, al-Quran menyebut berita gembira tentang kelahiran Ishak.

Susunan ini ditafsirkan oleh ramai ulama Islam sebagai petunjuk bahawa anak yang hampir dikorbankan ialah Ismail, manakala Ishak diumumkan kemudian.

Sebahagian penulis Islam turut berpendapat bahawa teks Taurat telah mengalami perubahan dalam sejarah penyusunannya, sehingga identiti anak yang dikorbankan dikaitkan dengan Ishak.

Namun, dakwaan perubahan tersebut merupakan hujah dalam polemik agama dan bukan kesimpulan yang diterima oleh semua ahli kajian Bible.

Kepentingan Ismail dalam Perjanjian Abraham

Dalam tafsiran Islam ini, peristiwa pengorbanan menunjukkan kedudukan penting Nabi Ismail sebagai anak yang turut melalui ujian besar bersama bapanya.

Al-Quran juga menyatakan dalam Surah al-Baqarah 2:124 bahawa Allah menjadikan Ibrahim sebagai pemimpin manusia setelah baginda berjaya melalui beberapa ujian.

Oleh itu, peristiwa pengorbanan sering dikaitkan dengan persoalan tentang bagaimana Perjanjian Abraham disahkan melalui ketaatan dan pengorbanan.

Dari sudut pandangan ini, Ismail bukan sekadar putera sulung Abraham, tetapi juga mempunyai kedudukan penting dalam sejarah perjanjian dan warisan agama tauhid.

⸻

5. Perjanjian Sinai: Khusus kepada Bani Israel dan Bersyarat

Bible turut menceritakan satu lagi perjanjian penting, iaitu Perjanjian Sinai.

Perjanjian ini diberikan melalui Nabi Musa kepada Bani Israel selepas mereka keluar dari Mesir.

Peristiwa tersebut diceritakan dalam Keluaran 19–24.

Melalui perjanjian ini, Bani Israel menerima hukum-hukum Taurat yang mengatur kehidupan agama dan masyarakat mereka.

Perjanjian yang Bersyarat

Dalam Keluaran 19:5, Tuhan menyatakan bahawa Bani Israel akan menjadi umat pilihan-Nya sekiranya mereka mendengar firman-Nya dan memelihara perjanjian-Nya.

Ini menunjukkan bahawa Perjanjian Sinai mempunyai syarat yang berkaitan dengan ketaatan kepada Tuhan.

Berkat dan kedudukan istimewa mereka dikaitkan dengan kesetiaan terhadap hukum-hukum yang diberikan.

Perbezaan dengan Perjanjian Abraham

Perjanjian Abraham mempunyai dimensi yang lebih luas kerana janji Tuhan kepada Abraham turut menyebut keturunannya dan berkat kepada seluruh bangsa.

Sebaliknya, Perjanjian Sinai secara khusus diberikan kepada Bani Israel melalui Nabi Musa.

Dalam teologi Islam, Nabi Musa diiktiraf sebagai seorang rasul yang membawa wahyu daripada Allah kepada Bani Israel.

Namun, Islam memahami bahawa risalah Nabi Muhammad kemudian ditujukan kepada seluruh umat manusia.

Oleh itu, menurut tafsiran Islam ini, kedatangan Nabi Muhammad bukanlah pemutusan daripada agama Abraham, tetapi pemulihan dan penyempurnaan ajaran tauhid yang dibawa oleh para nabi sebelumnya.

Perjanjian Sinai berkaitan dengan tanggungjawab khusus Bani Israel, manakala warisan keimanan Abraham mempunyai makna yang lebih luas untuk seluruh manusia.

⸻

6. Israel Raya vs. Perjanjian Abraham

Perbezaan antara konsep Israel Raya dan tafsiran Islam terhadap Perjanjian Abraham dapat dilihat melalui beberapa perkara utama.

Israel Raya: Penekanan terhadap Wilayah

Dalam tafsiran Zionis tertentu:

* Janji Tuhan kepada Abraham dianggap sebagai pemberian wilayah yang kekal.

* Tanah tersebut dikaitkan secara khusus dengan keturunan Ishak dan Yakub.

* Janji itu turut dihubungkan dengan sejarah Kerajaan Daud dan harapan terhadap kedatangan Mesias.

* Konsep ini boleh membawa tuntutan politik terhadap wilayah yang lebih luas daripada negara Israel hari ini.

Walau bagaimanapun, terdapat pelbagai pandangan dalam kalangan masyarakat Yahudi tentang maksud janji tanah tersebut. Tidak semua menyokong peluasan wilayah atas alasan agama.

Perjanjian Abraham: Penekanan terhadap Agama Tauhid

Dalam tafsiran Islam yang dibincangkan dalam artikel ini:

* Perjanjian Abraham tidak terbatas kepada satu bangsa sahaja.

* Nabi Ismail mempunyai kedudukan penting dalam sejarah keluarga dan warisan keimanan Abraham.

* Nabi Muhammad, daripada keturunan Ismail, membawa risalah tauhid kepada seluruh manusia.

* Penyebaran Islam dilihat sebagai kesinambungan agama Abraham.

* Penekanan utamanya ialah keimanan, ketaatan kepada Allah dan penyatuan manusia melalui agama tauhid.

Perbezaan asas antara kedua-dua pendekatan ini ialah cara memahami maksud janji Tuhan.

Dalam konsep Israel Raya yang bersifat wilayah, penekanannya ialah tanah yang dijanjikan. Dalam tafsiran Islam ini, penekanannya ialah agama tauhid yang diwariskan kepada seluruh manusia.

⸻

7. Kesimpulan: Dua Cara Memahami Warisan Abraham

Perdebatan tentang Israel Raya dan Perjanjian Abraham bukan sekadar persoalan politik atau sempadan negara.

Ia juga melibatkan persoalan teologi yang lebih mendalam: Siapakah pewaris janji Tuhan kepada Abraham, dan apakah sebenarnya maksud janji tersebut?

Dalam sesetengah tafsiran Zionis, janji Tuhan difahami sebagai hak wilayah yang diwariskan melalui Ishak dan Yakub kepada bangsa Israel.

Sebaliknya, dalam tafsiran Islam yang dibincangkan di sini, Perjanjian Abraham mempunyai makna yang lebih luas dan turut melibatkan keturunan Ismail.

Peristiwa pengorbanan anak Abraham, kedudukan Ismail dalam al-Quran dan kedatangan Nabi Muhammad semuanya dilihat sebagai sebahagian daripada kesinambungan sejarah tersebut.

Pemerintahan kerajaan-kerajaan Islam yang pernah meliputi kawasan dari Mesir hingga Mesopotamia juga boleh ditafsirkan sebagai satu perkembangan sejarah yang berkaitan dengan janji tanah kepada keturunan Abraham, walaupun tafsiran ini tidak diterima secara universal.

Namun, perkara yang lebih penting dalam pandangan Islam ialah kedatangan Nabi Muhammad sebagai rasul untuk seluruh manusia.

Islam mengajar bahawa Nabi Ibrahim bukanlah pengasas agama yang terbatas kepada satu bangsa. Baginda merupakan seorang yang menyerahkan dirinya sepenuhnya kepada Allah.

Al-Quran menyatakan dalam Surah Ali Imran, ayat 67:

“Ibrahim bukanlah seorang Yahudi dan bukan pula seorang Nasrani, tetapi dia seorang yang hanif lagi Muslim, dan dia bukanlah daripada golongan orang musyrik.”

Ayat ini menjadi asas kepada kefahaman Islam bahawa agama tauhid Nabi Ibrahim mendahului identiti agama Yahudi dan Kristian yang muncul kemudian dalam sejarah.

Kesimpulannya, dari sudut pandangan teologi Islam, Perjanjian Abraham tidak seharusnya difahami hanya melalui peta wilayah Israel Raya. Sebaliknya, ia boleh dilihat sebagai janji Tuhan yang mencapai kemuncaknya melalui pemulihan agama tauhid Abraham dan penyebarannya kepada seluruh umat manusia melalui Nabi Muhammad SAW.

Dengan demikian, warisan terbesar Nabi Ibrahim bukan semata-mata tanah yang dijanjikan kepada keturunannya, tetapi juga keimanan kepada Tuhan Yang Maha Esa yang menjadi asas kepada agama Islam.